Jaki wybrać szlaban? Na co zwrócić uwagę przed zakupem? W jaki sposób szlaban będzie sterowany oraz jak zapewnić maksymalne bezpieczeństwo jego użytkowania?

Poniżej znajduje się krótki poradnik, po przeczytaniu którego na większość pytań znajdą Państwo odpowiedź.

1. Szlaban elektromechaniczny czy hydrauliczny?
2. Kryteria wyboru szlabanu:
• długość ramienia
• przekrój ramienia
• kolor obudowy
• intensywność użytkowania
• czas otwarcia
3. Bezpieczeństwo użytkowania:
• fotokomórki
• lampa ostrzegawcza
• gumy ochronne ramion
• nalepki ostrzegawcze
• diody na ramieniu
• pętla indukcyjna
• semafor
4. Sterowanie szlabanem:
• pilot
• przycisk w budynku
• stacyjka kluczykowa
• czytnik kart zbliżeniowych
• pętla infukcyjna
• urządzenia parkingowe
5. Akcesoria dodatkowe:
• podpora stała/ruchoma
• firanka
• przegub ramienia
• akumulator

Przykładowa instalacja szlabanu CAME G4000

Przykładowa instalacja szlabanu CAME G6000

1. Szlaban elektromechaniczny czy hydrauliczny?

Szlabany elektromechaniczne są najczęściej stosowanym typem szlabanów w naszym kraju. Głównymi elementem szlabanu jest motoreduktor składający się z silnika (zasilanego napięciem 230V lub 24V) oraz przekładni ślimakowej (samoblokującej). Szlabany elektromechaniczne nie wymagają specjalnych czynności konserwacyjnych, ale przy intensywnym użytkowaniu zalecane jest dokonywanie okresowych przeglądów. W naszych warunkach klimatycznych właśnie ten rodzaj szlabanów spisuje się najlepiej. Szlabany elektromechaniczne są rozwiązaniem najbardziej ekonomicznym.

Szlabany hydrauliczne są rzadziej stosowane w Polsce ze względu na konieczność dokonywania okresowych czynności konserwacyjnych, a tym samym droższym kosztem użytkowania. Szlabany hydrauliczne z racji swojej konstrukcji wymagają częstszej opieki serwisowej oraz są bardziej podatne na drobne awarie. Przy zakupie ten rodzaj szlabanów jest droższy. W mroźne dni olej w tłokach i pompie gęstnieje często do tego stopnia, że występuje problem z użytkowaniem szlabanów. Istnieje opinia, że szlabany hydrauliczne posiadają dłuższą żywotność niż szlabany elektromechaniczne. Jest to częściowo prawdziwe twierdzenie, gdyż sprawność szlabanów znacząco się przedłuża dzięki przeprowadzanym okresowo czynnościom serwisowym. Podsumowując koszt zakupu szlabanu hydraulicznego, koszty przeglądów serwisowych oraz koniecznych uzupełnień poziomu oleju, otrzymamy kwotę często dwukrotnie przewyższającą koszt zakupu szlabanu elektromechanicznego.

2. Kryteria wyboru szlabanu:

Długość ramienia - jest głównym kryterium doboru szlabanu. Najczęściej szlaban dobierany jest tak, aby jego ramię zamykało cały przejazd. W niektórych przypadkach ramię skraca się o ok. 0,6-1,2 m, by zostawić przejście dla pieszych. Powszechnie stosowane długości ramion mieszczą się w zakresie 2,5 m - 8 m. Występują również szlabany z ramionami o większych długościach, np. CAME G12000 z ramieniem 12-metrowym, ale ze względu na cenę szlabanu są bardzo rzadko wybierane.
Jeżeli mamy przejazd o szerokości 5 m możemy zastosować szlaban CAME G6000 ze skróconym ramieniem z 6,5 m do 5 m. Możemy użyć szlabanu G4000 z ramieniem o długości 4 m i zostawić przejście dla pieszych i rowerzystów.
Do zamykania szerokich przejazdów najlepiej stosować pary szlabanów. Na przykład szlabanami CAME G8000 możemy zamknąć przejazd o szerokości prawie 16 metrów, a dwoma szlabanami G6000 zamykamy przejazdy o szerokości do 13 metrów.
Jeżeli ramię szlabanu ma zostać wyposażone w dodatkowe akcesoria jak gumy ochronne, diody ostrzegawcze na ramieniu, firanka, podpora ruchoma (podwieszana), ramię szlabanu powinno zostać skrócone.

Przekrój ramienia - w miejscach narażonych na silne podmuchy wiatru zdecydowanie zalecamy stosowanie ramion o przekroju okrągłym. Szczególne znaczenie ma to przy szlabanach o długości ramion powyżej 6 m.

Kolor obudowy - standardowo szlabany malowane są na kolor pomarańczowy (RAL 2004). Szlabany Gard4 i Gard8 posiadają obudowę w kolorze szarym (RAL 9006). Szlabany CAME posiadają obudowę ocynkowaną lakierowaną proszkowo w opisanych kolorach. Dostępne są również szlabany CAME w obudowach ze stali nierdzewnej (Inox).

Intensywność użytkowania - szlabany CAME z silnikami 24V przeznaczone są do pracy intensywnej, są to modele G4000, G6000, G12000, Gard4 (z silnikiem 24V), Gard8 (z silnikiem 24V). Pozostałe modele jak G2500, Gard4 (silnik 230V), Gard8 (z silnikiem 230V) są przeznaczone do pracy mało intensywnej, maksymalnie kilkunastu otwarć na godzinę.

Czas otwarcia jest ustawiany w szlabanie w zależności od modelu w zakresie 1,8 - 6,0 s. Wbrew wyobrażeniu czas otwarcia rzędu 4-6 sek na parkingi firmowe, czy osiedlowe jest w zupełności wystarczający. Zwiększenie szybkości otwierania szlabanu do maksimum wpływa niekorzystnie na płynność pracy i wyhamowania ramienia szlabanu w pozycjach krańcowych, co może skutkować zmniejszeniem żywotności urządzenia.

3. Bezpieczeństwo użytkowania

Obowiązkiem każdego właściciela szlabanu jest zapewnienie bezpieczeństwa w jego użytkowaniu.

Podstawowym elementem poprawy bezpieczeństwa szlabanów CAME jest montowany fabrycznie czujnik przeciążeniowy, który w momencie uderzenia szlabanu w przeszkodę wyłącza silnik. Jednak to za mało, dlatego proponujemy dodatkowe akcesoria bezpieczeństwa:

Fotokomórki - najczęściej stosowany środek, którego przeznaczeniem jest nie dopuszczenie do opuszczenia szlabanu, jeżeli znajduje się pod ramieniem pojazd. Jeżeli z przejazdu korzystać będą samochody ciężarowe z przyczepami zalecamy stosowanie dwóch linii fotokomórek jednej na wysokości 0,5 m oraz drugą na wysokości 1 m. Rozwiązanie to jest konieczne, gdyż w momencie zatrzymania przyczepy pod szlabanem, linia świetlna dolnych fotokomórek nie zostanie przerwana, więc fotokomórki pozwolą na opuszczenie ramienia.

Lampa ostrzegawcza - żółtym światłem pulsacyjnym sygnalizuje ruch ramienia. Lampa może świecić tylko w trakcie opuszczania i podnoszenia ramienia lub z kilkusekundowym wyprzedzeniem ruchu. Lampa może pulsować również przez cały czas informując o obecności szlabanu.



Lampa Kiaro na szlabanie



Gumy ochronne ramion - gumy mocowane na ramionach szlabanu. Amortyzują uderzenie szlabanu w przeszkodę.


       
Gumy ochronne ramion | Szlaban G4000 z gumami ochronnymi



Nalepki - przyklejane na białe ramię szlabanu znacząco poprawiają widoczność ramienia. Naklejki wykonane są z materiału odbijającego światło.


       
Nalepki odblaskowe | Szlaban G4000 z nalepkami i gumami ochronnymi



Diody świecące na ramieniu - jest to wąż świetlny, w którym źródłem światła są diody. Listwy świetlne montowane są na ramionach nowych szlabanów Gard4 i Gard8. Istnieje możliwość montażu diod na ramionach G4000 i G6000, jednak listwa świetlna montowana jest pod gumą ochronną i wiąże się to z koniecznością skrócenia długości ramienia.



Diody świetlne na ramieniu szlabanu CAME Gard8



Pętla indukcyjna - najczęśćiej jest wykorzystywana do automatycznego otwierania szlabanu przed wyjeżdżającym pojazdem, ale również pełni funkcję bezpieczeństwa. Jeżeli w obszarze pętli znajduje się pojazd szlaban nie zostanie zamknięty. Pętlę przy nawierzchniach betonowych i asfaltowych układa się w naciętych piłą rowkach o szerokości 4 mm, a rysę uzupełnia elastyczną masą. Przy nawierzchniach z kostki betonowej pętlę układa się bezpośrednio pod kostką. Najlepszy efekt daje stosowanie pętli indukcyjnej w połączeniu z fotokomórkami. Takie rozwiązanie spotykamy np. na parkingach przy lotniskach lub centrach handlowych, gdzie szlaban musi zostać automatycznie zamknięty po przejechaniu pojazdu. Ograniczenie w stosowaniu pętli indukcyjnej jako czynnika poprawiającego bezpieczeństwo jest koszt kilkukrotnie przewyższający koszt instalacji fotokomórek.

Semafor - sygnalizuje prawo do ruchu światłem zielonym tylko wtedy, gdy szlaban jest podniesiony do góry. W czasie ruchu oraz w pozycji zamkniętej pali się światło czerwone.

4. Sterowanie szlabanem:

Pilot - najczęściej spotykane rozwiązanie. Piloty mają zasięg ok.150 m, który jednak może zostać znacząco obniżony, jeżeli w bliskim sąsiedztwie znajdują się nadajniki GSM. Do poprawy zasięgu można stosować antenę zewnętrzną, jednak doświadczenie wskazuje, że najczęściej nie ma konieczności jej stosowania. Wszystkie piloty współpracują z odbiornikiem radiowym, których głównym parametrem jest pojemność pilotów. Najtańsze w cenie ok. 100 zł posiadają pamięć o pojemności 15 kodów. Najbardziej rozbudowane są w stanie zapamiętać 700 pilotów, posiadają chroniony hasłem dostęp do ustawień (w tym dopisywania nowych pilotów), funkcję archiwizacji pamięci odbiornika oraz możliwość wykasowania pojedynczego, zagubionego pilota.

Przycisk w budynku - obsługa szlabanu zajmuje się wyznaczona do tego osoba, portier lub pracownik sekretariatu. Jeżeli widoczność wjazdu jest ograniczona należy zastosować kamery z podglądem na monitorze, domofon lub wideodomofon. Przy pomocy pętli indukcyjnej można umożliwić automatyczne otwieranie szlabanu przed samochodem wjeżdżającym lub wyjeżdżającym.

Stacyjka kluczykowa - może być montowana w obudowie szlabanu, na budynku lub na kolumnie przed szlabanem.



Stacyjka kluczykowa CAME



Czytnik kart zbliżeniowych - otwieranie szlabanu odbywa się przez przyłożenie karty na odległość ok. 5 cm do czytnika kart. Szlaban zamyka się automatycznie po przejechaniu pojazdu. Nie zalecamy stosowania czytników kart na szerokich przejazdach, gdyż konieczność zjechania pojazdu do lewej krawędzi jezdni celem użycia karty może powodować zamieszanie w ruchu, jeżeli przejazd jest dwukierunkowy (wjazd/wyjazd). Bliskość nadajników GSM może ograniczać całkowicie użyteczność czytnika kart. Zakłócenia nadajników obniżają skuteczność kart do 0,5 cm lub całkowicie uniemożliwiają ich korzystanie.

Pętla indykcyjna - służy do automatycznego otwierania szlabanu przed samochodem wjeżdżającym/wyjeżdżającym oraz automatyczne opuszczenie szlabanu po przejechaniu samochodu. Pętla indukcyjna działa tylko na pojazdy, nie reagując na przechodniów.

Urządzenia parkingowe - moneterka, otwierająca szlaban po wrzuceniu monety; bileterka - otwierająca szlaban po odebraniu wydrukowanego biletu; automat rozliczeniowy - otwiera szlaban po zeskanowaniu biletu, rozliczeniu opłaty i uiszczeniu jej przez wyjeżdżającego.

5. Akcesoria dodatkowe:

Podpora stała / podpora ruchoma - podpora jest zalecana dla ramion powyżej 5 m, a wymagana dla ramion powyżej 5,5 m długości. Najlepszym rozwiązaniem jest zastosowanie podpory stałej, przykręcanej do nawierzchni. Jeżeli warunki nie umożliwiają montażu podpory stałej korzysta się z podpory ruchomej, która jest podwieszana do ramienia.


       
Podpora stała | Podpora ruchoma szlabanu



Firanka - podwieszana do ramienia uniemożliwia pod nim przejście. Montaż firanki znacząco zmniejsza maksymalną długość ramienia, które wraz z dodatkowym obciążeniem musi zostać skrócone.


       
Firanka | Szlaban CAME G6000 z podwieszoną firanką



Przegub ramienia - wykorzystywany jest najczęściej w parkingach podziemnych i niskich bramach, gdzie nie ma miejsca na podniesione ramię. Podniesione ramię z przegubem ma kształt litery L.

Akumulator - wraz z kartą ładowania umożliwia użytkowanie szlabanów z silnikami 24V na użytkowanie również po wyłączenia zasilania. Akumulatory można instalować w szlabanach G4000, G6000, Gard4, Gard8.